مسأله 1865 اگر پيش از دادن زكات از انگور بعد از كشمش شدن ، و خرما بعد از تمر شدن و جو و گندم بعد از صدق اسم ، كه زكات آنها واجب شده ، خود و عيالاتش بخورند ، يا مثلًا به فقير بدهد ، بايد زكات مقدارى را كه مصرف كرده بدهد . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : اراكى و فاضل نيست گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر پيش از دادن زكات از انگور و خرما و غورهء آنها و از جو و گندم بيشتر از مقدار متعارف ، مصرف كند ، بايد زكات آن را بدهد ولى در مقدار متعارف لازم نيست . خوئى ، تبريزى ، سيستانى : مسأله اگر پيش از دادن زكات از انگور و خرما و جو و گندمى كه زكات آنها واجب شده ، خود و عيالاتش بخورند ، [ 1 ] يا مثلًا به فقير به غير عنوان زكات بدهد [ 2 ] بايد زكات مقدارى را كه مصرف كرده بدهد . [ 3 ] نورى : مسأله اگر پيش از دادن زكات از انگور و خرما و غوره آنها و جو و گندمى كه زكات آنها واجب شده خود و عيالاتش به مقدار متعارف بخورند ، يا مثلًا به فقير بدهد ، زكات مقدارى را كه مصرف كرده واجب نيست . مكارم : مسأله اگر قبل از دادن زكات مقدارى از انگور و خرما و جو و گندم را مصرف كند يا به ديگرى بدهد بايد زكات آن را بپردازد . مسأله 1866 اگر بعد از آن كه زكات گندم و جو و خرما و انگور واجب شد مالك آن بميرد ، بايد مقدار زكات را از مال او بدهند . ولى اگر پيش از واجب شدن زكات بميرد ، هر يك از ورثه كه سهم او به اندازهء نصاب است ، بايد زكات سهم خود را بدهد . مسأله 1867 كسى كه از طرف حاكم شرع ( 1 ) مأمور جمع آورى زكات است ، موقع خرمن كه گندم و جو را از كاه جدا مىكنند و بعد از خشك شدن خرما و انگور ( 2 ) مىتواند زكات را مطالبه كند ( 3 ) و اگر مالك ندهد و چيزى كه زكات آن واجب شده ، از بين برود بايد عوض آن را بدهد . ) * ( 1 ) فاضل : از طرف مجتهد جامع الشرايط . . ( 2 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى : بعد از كشمش شدن انگور و تمر شدن رطب . . زنجانى : بعد از خشك شدن خرما و كشمش شدن انگور . . سيستانى : در وقت خشك شدن خرما و انگور . . ( 3 بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده . مكارم : مسأله حاكم شرع مىتواند مأمورى براى جمعآورى زكات تعيين كند تا بعد از [ 1 ] بهجت : خود و افراد تحت تكفّل او بخورند . . [ 2 ] بهجت ، زنجانى : يا مثلًا به فقير بدهد . . [ 3 ] زنجانى : ولى اگر به مقدار متعارف از انگور و خرما خودش و عيالاتش بخورند زكات آن مقدار واجب نيست ، همچنين اگر از انگور و خرما و جو و گندم در موقع چيدن به مقدار متعارف به فقير بدهد زكات ندارد .